Bấy giờ Tử Du rời khỏi giường, thắt lại y phục rồi bước về bức vách. Du bỏ đống sách sang bên, lấy ra một chiếc hộp gỗ có hoa văn cầu kì. Hộp được khóa ba lần khóa, Du để chìa khóa tại ba nơi, lúc bấy giờ mới đi lần trong phòng mà lấy ra ba cái chìa đó, mở hộp ra thì lấy ra một vật. , đó là một tấm thẻ mộc bài trên ghi ba chữ " thiên gia môn", rồi Du trao nó cho Xuân Nguyệt, nói: - Thứ này Trịnh phu nhân trước khi mất để lại cho ta, chắc hẳn em vẫn còn nhớ? Nay ta về, ở lại đây công việc toàn quyền ở em, ta trao lại cho em. Em hãy giữ nó cẩn thận, ngày sau công việc thành rồi thì trao cho thiếu chủ. Em hãy nhớ lời truyền của Trịnh phu nhân cho ta rằng không được để thiếu chủ phục hận lên người nhà họ Vũ và người nhà họ Trần. Lâu nay ta toan tính trăm bề, người cần giết thì vẫn phải giết, nhưng đó là vị sự nghiệp chung và sự an toàn của thiếu chủ. Tới khi việc thành rồi mà lại làm ra chuyện thảm sát để trả tư thù thì đó đã là việc khác. Em đã nhớ chưa? Xuân Nguyệt nghe thế thì bỗng nhớ lại những lời Trịnh Vân dặn dò riêng Tử Du lúc lâm chung hấp hối, bèn hỏi: - Vì sao lại phải như thế? Bọn chúng hãm hại Trịnh Vân, bức chết thiếu chủ, giam hãm chàng suốt bao năm nay, lừa gạt hại biết bao nhiêu tướng giỏi, tại sao lại không thể trả thù? Tử Du thở dài nói, rằng: "Đức là nền phép thiện Của là gốc tranh giành. Tích đức làm phúc, như nhỏ giọt nước xuống mầm non, sẽ nảy nở lên. Cầu của cầu danh, như gieo ngọn lửa vào khối băng, sẽ lụi tàn xuống. Không vun mà lớn chính là mầm thiện ác. Không giữ mà đầy chính là gốc họa bì. Cái sự mai phục của sự ác nghiệp trong suốt một đời thật là khó lường trước. Việc thiện làm đã khó, công đức lại lâu thành Việc ác làm thì dễ, họa hoạn lại thấy ngay. Bởi vậy mà nói: Không dễ tan đi thù, nhưng dễ chuốc thêm giận. Nếu thấy được điều đó, mới là hiểu được cái đạo của bậc thánh nhân." Nguyệt nguýt dài nói: - Vâng, tôi là con súc sinh, làm gì có phải "nhân", mà đòi làm "thánh"? Du nói: - Việc thánh nhân dạy xưa nay chẳng hề sai, nếu cứ ôm thù như thế, tất sinh ra tai họa về sau. Nàng nghĩ thế nào mà lại nói vậy? Nguyệt đáp: "Tôi nghe đạo trời công minh như cái cân gương. Có thần minh để soi dấu vết, có tạo hóa để giữ công bằng. Gương soi tuốt mà không riêng, lưới tuy thưa mà khó lọt. Phép thật nghiêm mà chí mật, người không oán cũng chẳng hờn. Thế nhưng thử xét lại việc nhân tình thế thái mà xem? Rằng: Làm lợi thiên hạ, chưa thấy được phúc Làm việc hại người, chẳng thấy nạn gì Kẻ nghèo có chí cũng thành không. Kẻ sang muốn gì liền được nấy. Kẻ chăm học cả đời không đỗ Kẻ xa hoa dốt nát vẫn giàu." - Tôi thấy các việc đó từ nhỏ, Trịnh Vân đều nạt răn cho quên đi, nhưng không nói rõ ra gốc tích. Tôi từ đó mà mang nghi ngờ trong mình, giờ tuổi tôi đã gần ngũ tuần, đời người đã qua một nửa. Tuy trông hãy còn trẻ trung, nhưng việc đời đã qua gần hết. Chỉ biết rằng, nợ máu phải trả máu, có thù phải rửa thù, phải tự thực thi việc công bằng và pháp luật, không trông mong vào sự tinh anh của kẻ làm quyền. Đó mới là cái ý chí của Thiên Gia Môn vậy. Tử Du nghe thế thì thở dài buồn bã, bấy giờ liền bất giác sực hiểu ra vì sao năm xưa khi Trịnh Vân qua đời, Xuân Nguyệt đã tục trực hầu hạ cho suốt bao tháng ròng mà không trao thẻ mộc, lại đợi tới khi Du đến thì mới trao. Lòng Nguyệt ôm hận sâu lắm, trí tuệ lại chẳng từ bi, Trịnh Vân đã sớm nhìn thấu điều ấy rồi. Nếu năm ấy mọi việc kí thác hết cho Nguyệt, thì có lẽ tiểu chủ đã sớm thành con ác quỷ, còn nếu kí thác hết cho Du, thì có lẽ tiểu chủ cũng đã về chốn suối vàng. Vì thế mà, Việc sinh tử trao cho Xuân Nguyệt Việc lập thân nhờ đến Tử Du Việc học văn nhờ Phù Vân tự Việc quyền bá mới tới Quỷ Thần. Đó mới thực thấy Trịnh Vân là người chu toàn vậy. Tử Du không nói gì thêm, chỉ khẽ ôm lấy Nguyệt lần cuối. Tấm chân tình của em, tôi trọn đời khắc ghi mãi. Bấy giờ Nguyệt lại bỗng nhiên sinh ra suy nghĩ lạ, nửa muốn Du ở, nửa lại muốn Du đi. Nếu Tử Du đi khỏi, công việc nàng làm, mới chẳng để chàng trông thấy. Nếu không thì người như Tử Du, có lẽ khó mà chấp nhận được. Nguyệt bèn nói: - Việc chàng căn dặn, em đã ghi nhớ cả. Chàng đi về xứ ấy, giặc cướp đều nhiều lại hung hãn, chàng tuy là mãnh tướng, nhưng lại thực thà tin người, nên hết sức giữ gìn. Có bất kì việc lớn nhỏ gì, hãy nên nghe lời cụ Án mới thành được. Thế rồi vội vã mặc y phục lại. Hai người còn bịn rịn hồi lâu. Sau Xuân Nguyệt lau lại mặt mày, chải chuốt tóc tai, rồi đường hoàng bước ra bên ngoài, vẫn giữ vẻ thanh cao xen lẫn nét tươi vui. Nguyệt biết rằng ngoài người của nàng canh giữ bên ngoài, hãy còn trà trộn người của quân sư phủ, nhưng hẵng cứ để yên việc đó, cho chúng nó tùy ý nghi ngờ. Tới ngày hôm sau, Tử Du tới vấn an Trần Minh lần cuối, dặn dò thủ hạ rồi tới lĩnh bài của Hồ Xuyên và Vũ Thư, sau đó lên đường đi về Du. Đi cùng Du có phó tướng Nguyễn Sinh và khoảng ba trăm thủ hạ, cả tướng soái lẫn quân hầu. Lẽ thường rằng việc nam nữ thời xưa ghi vào sách hay, thì phải là mối tình khắc sâu tâm khảm, hoặc bùng cháy dữ dội, hoặc chịu lắm gian truân. Còn người được ghi chép lại thường hoặc người nam nhân phải là kẻ anh hùng trẻ trung, là hàng nam thần mi thanh mục tú, võ nghệ át quần hùng, còn người nữ nhân phải thường hàng xinh đẹp yêu kiều, sắc xuân mơn mởn, đức tính thảo mai. Nhưng ở đây nói về Xuân Nguyệt là nòi hồ ly, vốn cũng chẳng kẻ thảo mai hiền thục, nói thiện hay ác cũng chẳng rõ ràng, tuổi cũng đã tứ tuần, còn Nguyễn Tử Du vốn nòi võ tướng, nhưng cũng chẳng đến mức cái thế tuyệt luân, không ở ngôi chủ thần cửu đỉnh, cũng đã mang phận gia tộc vợ con, tới nay cũng xuân qua đi mà thành lão tướng. Mối tình của họ chẳng có cái lửa rừng rực như trong những trang hào thơ tình ngôn, chẳng đau khổ bi ai như trong những tấn bi kịch, mà ở đây nó nhẹ tựa gió trôi, êm đềm mà mang màu buồn bã. Tâm tư những người như thế, tưởng là phụ, mà lại là chính. Vì sao là phụ đã nói ra rồi, còn vì sao là chính? Vì những người như thế, sách vở thường chẳng nói cập tới nhiều. Cứ lặng lẽ cống hiến, âm thầm chết đi mà mang vinh cho chủ, mà giữ cõi nước non, thật là đáng trân trọng xiết bao cho những người tôi hầu mà giữ được lòng trung đến như thế. Chỉ xin được nhắc tới chữ trung với chủ, chữ nghĩa với ý trung nhân, còn việc thiện ác, việc anh hùng, việc đúng sai của họ, xin để người đời sau phân giải. Thật là, Nghĩa anh hùng bước chân nơi chiến địa Bóng nguyệt loan, mi liễu ướt đầm đìa Việc ở đời, đúng sai trong nhân nghĩa Luật ở trời, thiện ác chẳng phân chia. ... Bấy giờ Tử Du đi khỏi, Nguyệt liền tới tâu trình Vũ Thư ngay, Vũ Thư nhìn Nguyệt cũng chẳng mấy mặn mà, nhưng không nói gì cả. Nguyệt biết hết ý tứ, bấy giờ mới mang ra lá thư Trần Minh viết riêng cho Trần Đằng, nói: - Quả phu nhân dự liệu như thần, chúng đúng là cùng một giuộc. Đêm hôm trước Tử Du đi khỏi em có tới hỏi ý xem sao. Nhân biết Tử Du có tình ý, em cũng dựa hơi vào đó mà ân ái, rồi trong lúc men say ái tình, Tử Du nói lộ ra một việc lớn, em có lừa lấy được thứ này về làm bằng, xin trình lên mợ. Vũ Thư đón xem, đọc đến đâu mắt tròn xoe tới đó. Đọc xong thì ôm chặt Xuân Nguyệt vào lòng, nói: - Mấy ngày qua chị đã hiểu lầm lòng em rồi. Lần này em lại vì chị chịu hy sinh thân mà lập được đại công, em thích gì chị cũng chiều cả. Xuân Nguyệt làm bộ ngây thơ hỏi: - Mợ hiểu lầm em việc gì? Vũ Thư hớ miệng, lại ợm ờ lúng túng, nói lảng cho qua đi, nhưng Nguyệt cứ gặng hỏi Thư lại đành nói: - Quân sư vẫn bảo cứ cho người đi theo em xem thế nào, người về báo lại rằng em tư thông với Nguyễn Tử Du. Chị nghe được thì lấy làm buồn phiền mấy ngày qua, nhưng vẫn chưa nói lại với quân sư. Quả nhiên Nguyệt đoán chẳng sai, chúng nó hãy còn nghi lắm. Nguyệt cười nhạt nói: - Con Nguyệt này bỏ cả thân mà làm việc cho phu nhân, để rồi lại bị nghi như thế. Cái tiếng hồ ly dâm loàn xem ra nghìn đời rửa chẳng hết nhơ. Vũ Thư nghe thế thì lòng lại xót xa, cứ nắm chặt tay mà vỗ về Nguyệt mãi. Mãi sau Nguyệt mới dần nguôi. Bấy giờ nói chuyện càng dễ, Nguyệt mạnh bạo hỏi luôn các việc, Thư nói: - Thằng Tử Kỳ ngày mai về tới đây. Ý quân sư muốn để Tử Du đi trước để tránh cha con nó gặp được nhau. Giờ có thư này ở đây làm bằng rồi, ngày mai ta sai người tới bắt hết Phủ Đông và thằng Trần Minh lại can tội phản, chém chúng luôn một lượt không ai dám cản nữa, thế là xong việc. Nguyệt hồi hộp lắm nhưng vẫn giữ vẻ mặt thờ ơ, có ý vu vơ hỏi: - Còn cha con Tử Du mợ tính ra sao? Vũ Thư cười nói: - Giờ thì còn sợ gì việc đó? Quân sư đã có kế để giết Tử Du rồi. Tạm thời phải giữ thằng Tử Kỳ còn sống ở đây làm tin, ngày mai nó về ta sẽ cùng lập tội nó thông mưu với Trần Minh mà bắt nó luôn, chờ khi nào Tử Du chết thì lúc đó mới đem ra giết. Nguyệt nghe thế thì lại càng lo lắm, không biết chúng dùng kế thế nào? Tuy đã căn dặn trăm bề, nhưng Tử Du thì đấu sao lại được mưu Hồ Xuyên? Tuy nhiên giờ cũng chẳng dám hỏi thẳng ra, lòng chỉ biết thầm cầu vào Vũ Văn Án bảo vệ được cho tướng quân. Bấy giờ Nguyệt chỉ nói: - Quân sư đã ra tay thì có thể yên tâm rồi. Tử Du đã nói lộ ra nhiều tên họ, để em chỉ cho mợ ngày mai đi bắt. Vũ Thư hài lòng lắm, đoạn cùng ngồi bàn mưu. Xuân Nguyệt viết ra cả thảy ba mươi bốn cái tên của các cậu ấm cô chiêu, công tử và lão gia bên Phủ Đông. Đó đều là những người có họ hàng với Trần Phi Long, đều ở các ngôi chú bác trong họ, người thì giữ chức đầu mục, người giữ tới hiệu tướng quân, kẻ làm báo vụ, kẻ làm quản kho, hầu hết đều trên vai vế và có uy tín, danh phận cao hơn Trần Ngạn. Nếu chúng cùng chết đi, thì quyền ở Phủ Đông về tay Trần Ngạn cả. Trong số những người được viết tên ra, có cả cha và mẹ của Trần Ngạn. Thật là, Nội gián trong nội gián, Nguyệt sắp cả hai bên Lừa dưới lại gạt trên, hồ rắp tâm giết hết.