"Thưa ngài, ngài muốn mua báo không ạ?"
Một cậu bé đội chiếc mũ lưỡi trai cáu bẩn, vai đeo một cái túi da bò to sụ, chặn đường Lynch.
Trông cậu bé chỉ chừng mười một, mười hai tuổi. Cậu nhìn Lynch với ánh mắt đầy mong đợi, tay kéo khóa chiếc túi, để lộ ra những tờ báo bên trong.
Những đứa trẻ này đều nằm dưới sự quản lý của các "đầu nậu" — những kẻ cầm đầu đám trẻ bán báo.
Bằng các mối quan hệ, thủ đoạn hoặc những cách thức khác, chúng thao túng hoàn toàn thị trường báo lẻ ở một số khu vực. Tại đây, chỉ có đám trẻ của chúng mới được phép bán báo, những người khác không được bén mảng tới, trừ các sạp báo cố định.
Mỗi sáng sớm, chúng sẽ tụ tập ngoài cửa tòa soạn, chất những tờ báo vẫn còn hơi ấm từ máy in lên xe ba gác, kéo về "căn cứ" của mình, rồi phân phát cho đám trẻ và lùa chúng ra đường.
Mỗi đứa trẻ đều có một hạn mức phải bán, nếu không đạt chỉ tiêu, chúng sẽ bị đánh đập, hoặc bị bỏ đói. Chỉ khi vượt qua hạn mức đó, chúng mới có đồ ăn, nhưng tuyệt nhiên không có bất kỳ phần thưởng nào.
Tiền công của chúng đã bị viện mồ côi hoặc một vài gia đình nghèo khó lấy đi. Việc chúng phải làm chỉ là cố gắng hết sức để đổi lấy một mái nhà che mưa che nắng và hai bữa ăn cầm hơi.
Có người sẽ cho rằng đó là địa ngục, nhưng so với những kẻ đang sống trong vực thẳm còn tuyệt vọng hơn, những đứa trẻ này đã giống như đang ở trên thiên đường.
Lynch móc từ trong túi ra một tờ tiền giấy, chọn hai tờ báo. Báo phát hành tại địa phương đều có giá năm mươi xu một tờ, chỉ có báo phát hành toàn quốc mới có giá một đô la.
Cậu bé bán báo không ngừng cảm ơn sự hào phóng của Lynch, thậm chí còn không quên ngả mũ cúi chào. Đối với Lynch, một đô la cho hai tờ báo có lẽ chỉ là một khoản chi tiêu thường ngày, nhưng với cậu bé này, đó lại là sự cứu rỗi mà nó mong mỏi mỗi ngày.
Đứa trẻ định rời đi thì bị Lynch gọi lại.
"Thưa ngài, ngài còn cần gì nữa không ạ?" cậu bé hỏi.
Những đứa trẻ như cậu thường thích nghi với xã hội này nhanh hơn những đứa trẻ có điều kiện gia đình tốt và vẫn còn đang đi học. Nhìn nụ cười đã bị cuộc đời gọt giũa hằn trên gương mặt non nớt, Lynch thoáng chút xúc động.
*Đây là thời đại tồi tệ nhất, nhưng cũng là thời đại tốt đẹp nhất. *
Hắn hỏi: "Muốn kiếm tiền không?"
Cậu bé lập tức gật đầu: "Nằm mơ cũng muốn, thưa ngài! Nhưng cháu không làm chuyện phạm pháp đâu."
Nơi nào có ánh sáng, nơi đó có bóng tối. Bóng tối làm ánh sáng thêm rực rỡ, và ngược lại, ánh sáng cũng khiến bóng tối càng thêm sâu thẳm.
Có kẻ lợi dụng trẻ con để bán báo, thì cũng có kẻ lợi dụng chúng để phạm tội. Đây không phải là bí mật gì ghê gớm. Trong quá trình phát triển vũ bão của xã hội này, ai ai cũng bị đồng tiền làm cho lóa mắt.
Chỉ cần kiếm được tiền, bất kể là việc gì, chắc chắn sẽ có người làm.
Lynch lắc đầu: "Cậu có chín mươi bảy xu không?"
Cậu bé bán báo có chút do dự, nhưng vẫn nhanh chóng móc ra chín mươi bảy xu từ trong túi. Trong túi cậu có một ít tiền lẻ, đều là tiền do đầu nậu chuẩn bị sẵn trong túi của mỗi đứa khi ra ngoài.
Số tiền này không thuộc về chúng. Khi trở về, đầu nậu sẽ kiểm kê lại. Nếu ai làm mất tiền, hoặc thiếu tiền, nhẹ thì bị bỏ đói, nặng thì ăn đòn. Điều này cũng khiến đám trẻ vô cùng nhạy cảm với tiền bạc.
Nhìn chín mươi bảy xu — toàn bộ là tiền xu — trong tay cậu bé, Lynch lại móc ra một đô la, đặt vào tay trái cậu, rồi lấy đi chín mươi bảy xu từ tay còn lại.
"Thưa ngài, còn thiếu ba xu, để cháu tìm cho ngài..." Cậu bé bán báo tưởng Lynch muốn đổi tiền lẻ. Giao thông công cộng trong thành phố thường có hai loại vé xe là mười xu và hai mươi lăm xu, một loại cho quãng đường dưới năm cây số, một loại cho quãng đường xa hơn.
Bất kể là xe buýt hay tàu điện ngầm, họ đều không thối tiền. Nếu bạn đưa năm mươi xu, họ sẽ đưa cho bạn hai vé xe chứ không phải một vé và tiền thừa.
Điều này khiến nhiều người ít nhiều cũng phải thủ sẵn một ít tiền lẻ trong người để tránh bị thiệt.
Lynch ngăn động tác của cậu bé lại, lặp lại câu hỏi: "Muốn kiếm tiền không?"
Cậu bé bán báo vẫn chưa kịp phản ứng. Lần đầu tiên được hời một cách công khai thế này khiến nó có chút bất an. Nó do dự một lúc rồi mới gật đầu: "Muốn ạ, thưa ngài, nằm mơ cũng muốn!"
Nụ cười của Lynch dần hiện lên, trong mắt cậu bé, nó tựa như vầng dương vừa ló dạng, không chói lóa mà ấm áp, đủ sức xé toang màn đêm và rọi sáng cả bầu trời!
"Cậu có chín mươi bảy xu không?" hắn lại hỏi.
Sau một thoáng kinh ngạc và bối rối, cậu bé bán báo vội vàng móc ra chín mươi bảy xu nữa, nắm chặt trong lòng bàn tay.
Mặt cậu bé đỏ bừng, rõ ràng là đang vừa phấn khích, vừa căng thẳng, lại có chút hoài nghi. Đôi mắt sáng long lanh nhìn Lynch, chờ xem người đàn ông trước mặt định làm gì.
Lynch lại lấy ra một đô la, đặt vào tay cậu bé, đồng thời lấy đi chín mươi bảy xu trong tay kia của nó. Hắn nở một nụ cười ý nhị rồi hỏi lại: "Cậu muốn kiếm tiền không?"
Lần này, cậu bé bán báo kích động đến run người. Nó gật đầu lia lịa, gom góp đủ chín mươi bảy xu."Tất cả ở đây ạ, thưa ngài..."
Lynch đếm mười hai đô la đặt vào tay nó, đồng thời cất hết số tiền lẻ vào túi mình."Xem ra cậu chỉ có chừng này thôi."
Cậu bé bán báo vô cùng phấn khích. Dù chỉ đổi được mười bốn đô la tiền lẻ từ Lynch, nhưng thu nhập của riêng nó đã là bốn mươi hai xu, gần bằng một nửa đô la.
Phải biết rằng, công việc hiện tại của nó dù có làm tốt đến đâu, nó cũng không nhận được một xu nào. Đầu nậu sẽ giao toàn bộ tiền công cho viện mồ côi.
Cậu bé bán báo này lớn lên từ viện mồ côi. Theo lời của viện mồ côi, chúng nên làm gì đó cho nơi này, dù sao viện cũng đã nuôi chúng lớn từng này mà không đòi hỏi báo đáp gì.
Nói chung, những đứa trẻ qua mười tuổi mà không được nhận nuôi thì sau này khả năng được nhận nuôi cũng rất thấp, trừ một vài bé gái, chúng được nhận nuôi vì những lý do và mục đích khác.
Nhưng phía viện mồ côi sẽ không quản nhiều. Kể cả khi bọn trẻ qua mười bốn tuổi có thể từ chối bị nhận nuôi, thì đến năm mười sáu tuổi, chúng cũng phải rời khỏi đây để tự mình bươn chải ngoài xã hội.
Nói cách khác, những cậu bé qua mười tuổi về cơ bản đã bị xem là "những kẻ ngoài lề" của viện mồ côi. Từ những đứa trẻ này rất khó kiếm được tiền trợ cấp và các khoản quyên góp từ việc nhận nuôi, vì vậy chúng buộc phải đi làm.
Chúng phải dùng sức lao động để bù đắp cho công sức mà viện mồ côi đã bỏ ra để nuôi nấng chúng trong những năm qua. Về việc làm như vậy có đúng hay không, điều đó không quan trọng, vì chẳng có ai bận tâm. Mọi người đều chỉ chú tâm đến lợi ích của bản thân.
Làm thế nào để nhanh chóng hòa nhập vào xã hội sau khi bị đuổi khỏi viện mồ côi và tìm được một chỗ dung thân, đó là vấn đề đau đầu nhất của chúng lúc này.
Nếu như, trước khi rời đi, chúng có thể kiếm được một ít tiền, không cần nhiều, chỉ cần đủ để cầm cự trong một thời gian ngắn, chúng sẽ có cơ hội sống sót.
Hành động đổi tiền lẻ của Lynch đã mở ra cho cậu bé này một con đường sáng, giống như câu hỏi hắn đã hỏi lúc trước — *cậu muốn kiếm tiền không?*
Và câu trả lời của chính nó — *nằm mơ cũng muốn!*
Cất tiền kỹ lưỡng, cậu bé bán báo có chút do dự hỏi một câu: "Thưa ngài, ngày mai ngài có còn ở đây không ạ?"
Lynch gật đầu: "Trước bữa trưa, ta đều sẽ ở đây. Nếu không thấy ta, cứ quay lại vào ngày hôm sau." Hắn dùng ngón tay gõ nhẹ lên mặt đồng hồ ở cổ tay."Cậu vẫn còn đủ thời gian..."
Những đứa trẻ đã sớm tiếp xúc với xã hội này lập tức hiểu ý của Lynch. Chừng mười phút sau, một đám trẻ bán báo đã vây quanh hắn, và ngày càng có nhiều đứa khác đang hối hả chạy tới.