Hơn nửa ngày sau, cậu mới hỏi chị: "Ý chị là... muốn đi gặp mặt?" "Nếu điều kiện thích hợp, đi gặp mặt cũng không sao." Nghiêm Tuyết cười, ngẩng đầu nhìn thoáng qua phía tây gian nhà chính."Nhưng trước đó, chúng ta phải đi dò hỏi tình hình đã." Đây là lý do cô lấy cớ mình chưa đủ tuổi vị thành niên để tranh thủ thêm vài ngày thời gian. Trường hợp của Nghiêm Kế Cương, tốt nhất là nên thay đổi môi trường sống, để nó có thể thả lỏng, không còn nhớ đến những cơn ác mộng đó, và cũng không còn ai suốt ngày bắt chước nó nói lắp nữa. Trong thời đại này, phụ nữ không kết hôn là điều không thực tế. Không phải là không nuôi nổi gia đình, mà là người phụ nữ độc thân không có người đàn ông bên cạnh, thế nào cũng bị người khác dòm ngó, đặc biệt là phụ nữ độc thân sống ở nông thôn. Trước đó khi cha ruột cô mất, mẹ cô một mình nuôi cô, chỉ thiếu chút nữa là có người mò vào phòng, người đó còn là chú ba em ruột của bố cô. Bởi vì chuyện kia liên lụy đến chính con trai mình, bà nội trong gia đình chắc chắn sẽ không đứng về phía mẹ cô, càng không thể làm chủ cho mẹ cô được. Thậm chí còn có thể trách ngược rằng mẹ cô không đứng đắn, quyến rũ con trai bà. Nếu không phải vậy, mẹ cô cũng đã chẳng quyết liệt đến mức mang cô tái giá, chạy đến một nơi xa xôi như thế, còn đổi luôn cả họ của hai mẹ con, cắt đứt hoàn toàn với gia đình cũ. Nếu Nghiêm Tuyết xuyên đến thập niên 50, hoặc sau cải cách mở cửa, cô còn có thể thử đi vào thành phố tìm cơ hội. Nhưng hiện tại là năm 1969. người thành phố còn phải xuống nông thôn làm thanh niên trí thức. Không thông qua con đường lấy chồng này, cô không có cách nào rời khỏi cái thôn này. Nghiêm Tuyết múc đồ ăn đã xào xong ra đĩa, nói với Nghiêm Kế Cương: "Em ăn trước đi, chị đi đưa cho nhị bà nội hai một ít." Cô lấy thêm một cái chén từ tủ chén ra. Không ngờ Nghiêm Kế Cương vào nhà đặt đĩa thức ăn xuống xong, lại nhanh chóng chạy ra, muốn đi cùng cô. Mùa đông trời lạnh, phía bắc vùng Quan Nội này đa số cửa sổ được đắp bằng gạch mộc làm từ đất sét để chắn gió, chỉ chừa lại cửa sổ phía nam để lấy ánh sáng. Hai chị em nhân lúc nhà bác cả đang ăn cơm, vòng ra sau nhà đến gian phía tây của nhà chính, giơ tay gõ ba cái vào cửa sổ. Không lâu sau, bên trong vang lên tiếng rút chốt cửa. Bà nội hai của Nghiêm chịu cảnh thủ tiết từ thuở thiếu thời, mới ngoài hai mươi tuổi chồng đã mất, hai đứa con cũng lần lượt chết yểu. Bà vẫn sống cùng nhà anh cả chồng, tức là ông nội của Nghiêm Kế Cương. Hồi đó cả làng đều đồn bà khắc chồng, khắc con, nên chính bà cũng kiêng kỵ trong lòng, không tái giá. Bà chỉ nhận con thứ hai của anh cả chồng mình, tức là Nghiêm Bách Sơn - cha kế Nghiêm Tuyết, làm con nối dõi tượng trưng. Nhưng thật ra tất cả chỉ là hình thức mà thôi. Là do sợ bà tái giá theo người khác, nhà cửa và tài sản sẽ rơi hết vào tay người ta. Nghiêm Bách Sơn vốn chẳng hề sống chung với người mẹ này, mà vẫn được nuôi dưỡng dưới gối cha mẹ ruột. Bà nội hai cũng dường như không bận tâm, cả ngày sống ở Nghiêm gia lặng như tờ, chẳng nói chẳng rằng, giống hệt một người vô hình. Trước kia, Nghiêm Tuyết không để ý lắm. Nhưng sau thêm vài năm trải đời, mỗi lần nhớ lại những lần tiếp xúc với bà, cô mới phát hiện vị nãi nãi "quá phòng" này tuyệt đối là người nhìn thấu và hiểu rất rõ mọi chuyện. "Bà nội, bà ăn cơm chưa? Con vừa làm cá mặn hầm củ cải." Cô đưa cái bát qua ô cửa sổ mở rộng. Món ăn không có nhiều, nhưng miếng cá mặn đã được chiên đến hơi vàng, kết hợp với những khối củ cải to vuông vắn, nhìn vào đã thấy thèm. Bà nội hai vẫn luôn nói chuyện chậm rãi: "Làm thì tự ăn đi, đưa sang cho bà làm gì?" "Mấy năm nay, áo quần giày dép của con với Kế Cương đều nhờ bà giúp may cả đấy. Nếu không có bà, chắc hai chị em con cởi truồng hết rồi." Gương mặt Nghiêm Tuyết mềm mại, cười lên đôi mắt cong cong, khiến ai nhìn cũng thấy thích; miệng lại khéo, nói năng ngọt ngào. Nhị lão thái thái trên gương mặt già nua cũng hiện ra chút ý cười: "Nói vớ vẩn gì đó?" Rồi bà hạ giọng hỏi: "Bác dâu con vừa mới tới tìm phải không?" "Biết ngay là không giấu được bà mà." Nghiêm Tuyết cũng chẳng ngạc nhiên. Bà nội hai thẳng thừng nói tiếp, không hề quanh co: "Mấy hôm nay con không ở nhà, cái bà con xa gì đó của bác dâu kia ở thôn Đóa Cố đã đến hai lần rồi." Không cần nói thêm, Nghiêm Tuyết đã hiểu ngay. Đóa Cố, nghe tên đã biết: chỉ có đá. Đó là thôn nghèo nhất vùng. Đất đai cằn cỗi, núi thì toàn đá, đã vậy năm nào cũng không hoàn thành chỉ tiêu của triều đình. Chớ nói là con gái nơi khác, ngay cả con gái trong thôn cũng chạy hết. Cả thôn chưa đến trăm hộ mà có hơn ba mươi anh trai vẫn còn... quang côn. Nếu chỉ nghèo thôi mà họ chịu để cô mang theo em trai gả qua, thì cũng còn chấp nhận được. Nhưng không ngờ bà nội liếc qua Nghiêm Kế Cương một cái, rõ ràng còn có chuyện khác nghiêm trọng hơn. Nghiêm Tuyết lập tức đưa tay che tai em mình.