Đêm khuya. Gió đêm thổi qua cánh rừng sau nhà xào xạc, thỉnh thoảng lại có tiếng côn trùng rỉ rả vọng lại. Lương Quảng ngồi ở nhà chính, thắp lên cây nến cháy dở, rồi lấy ra một cuốn sổ bằng giấy xanh từ trong chiếc hộp đặt dưới bàn thờ Phật. Đây chính là cuốn sổ tay ghi chép mà hắn đã tỉ mỉ hệ thống lại trong suốt nửa năm qua. Thời đại này quá đỗi hỗn loạn, nếu chỉ dựa vào vốn kiến thức lịch sử cằn cỗi trong trí nhớ thì căn bản không thể ứng phó nổi. Hắn chỉ có thể nghe ngóng từ nhiều phía, chăm chỉ ghi chép, rồi đối chiếu với mạch lịch sử trong ký ức để đưa ra những phán đoán sơ bộ về xu hướng biến chuyển của thế cục hiện tại và tương lai. Nâng cuốn sổ nhỏ trên tay do dự hồi lâu, Lương Quảng vân vê một mẩu than củi đã được mài nhẵn, nắn nót viết xuống giấy hai chữ: Quốc nhân. Kể từ khi nước Hậu Triệu của người Yết lập quốc, Thạch Lặc quy định người Yết là "Quốc nhân" cho đến nay, các chính quyền tộc người thiểu số ở phương bắc phần lớn đều coi người bản tộc là Quốc nhân. Thân phận Quốc nhân cao hơn hẳn so với những người dân Hán được nhập hộ tịch thông thường, họ được hưởng nhiều tự do hơn, thậm chí khi phạm pháp cũng được ưu đãi giảm nhẹ hình phạt. Khi nhà Tiền Tần lập quốc, người Đê nghiễm nhiên sở hữu thân phận Quốc nhân này. Thiên vương Phù Kiên chủ trương "coi di Địch như một nhà", có ý định xóa bỏ chính sách phân chia cai trị giữa người Hồ và người Hán, khiến phạm vi áp dụng của thân phận Quốc nhân bắt đầu được mở rộng. Theo cách hiểu của triều đình, Quốc nhân chính là "phàm là con dân thuộc Đại Tần". Bất kể là người Hán, người Khương, người Hung Nô hay người Tiên Ti, chỉ cần trung thành với Đại Tần, chấp nhận sự thống trị của Đại Tần và có được "hộ tịch" chính thức thì đều có thể được coi là Quốc nhân. Dĩ nhiên, khi áp dụng vào thực tế, chính sách khoan dung này đã bị giảm bớt đi ít nhiều. Hộ khẩu, tức hộ tịch, vốn dĩ đã được phân chia thành nhiều loại, mỗi loại hộ tịch khác nhau lại đại diện cho những tầng lớp giai cấp khác nhau. Chỉ có ba loại: sĩ tịch, quan tịch và dân tịch mới được coi là Quốc nhân thực sự. Nhìn chung, quốc sách này đã xoa dịu đáng kể những mâu thuẫn sắc tộc ở vùng Quan Trung. Ngay cả tộc người Tiên Ti vốn tương đối lạc hậu và dã man, sau khi nước Yến diệt vong, cũng nhờ vậy mà dễ dàng chấp nhận sự thống trị của nước Tần hơn. Dù sao thì vương tộc Tiên Ti là Mộ Dung thị vẫn giữ được đặc quyền và thân phận quý tộc tại nước Tần. Còn về phần người Yết, sau sự sụp đổ của nước Hậu Triệu, lại trải qua cuộc tàn sát hơn hai mươi vạn nam phụ lão ấu người Yết của Vũ Điệu Thiên Vương (Nhiễm Mẫn), cộng thêm việc người Tiên Ti nhà Tiền Yến xuôi nam chiếm lĩnh Quan Đông, thế lực của tộc Yết đã hoàn toàn không gượng dậy nổi. Có được thân phận Quốc nhân chính là bước đi đầu tiên để hắn sinh tồn và trưởng thành dưới bóng râm của cây đại thụ tông tộc Lương thị. Có như vậy, đệ đệ Lương Sao mới có cơ hội đường hoàng bước vào tông học của Lương thị để đọc sách. Lương Quảng khép cuốn sổ nhỏ lại, cất kỹ vào trong chiếc hộp dưới bàn thờ Phật. Thổi tắt nến, Lương Quảng vẫn mặc nguyên y phục mà nằm xuống, tấm ván giường đơn sơ, cứng ngắc bị đè lên phát ra những tiếng kẽo kẹt. Thân hình hắn ngày càng vạm vỡ, nặng nề, tấm ván giường đã theo hắn từ thuở nhỏ đến nay dường như đã có chút không chịu nổi gánh nặng. Chờ khi trong tay dư dả tiền bạc, phải tìm thợ mộc đóng lại một chiếc giường mới cho vừa vặn mới được... - Hai ngày trôi qua, vào một buổi trưa. Lương Quảng đem mấy con cá vừa bắt dưới sông từ sáng sớm giao cho Quỳ Nô, bảo gã làm một đĩa cá thái lát, chấm với nước mù tạt vàng để ăn. Hắn lại ra chuồng gà lấy mấy quả trứng, nấu một bát canh trứng thật đầy. Lại thêm một nồi đồng củ cải hầm, nêm nếm chút dầu đậu nành và muối hạt. Ba món ăn đơn giản, ăn kèm với chao và rau muối chua, chính là bữa trưa của ba người bọn họ. Trong chuyện ăn uống, Lương Quảng chưa từng khắt khe với Quỳ Nô, cho phép gã được ăn cùng thức ăn với hai anh em. Chỉ là Quỳ Nô có đánh chết cũng không dám ngồi cùng bàn ăn với hai huynh đệ hắn, gã chỉ bưng một chiếc bát sành lớn, ngồi xổm trước bục bếp ra sức lùa cơm vào miệng, thỉnh thoảng lại vừa ăn vừa nhếch miệng cười ngây ngô. Những món ăn có phần đạm bạc, qua miệng gã lại như thể sơn hào hải vị của những bữa đại yến. Đang lúc ăn cơm, ngoài hàng rào tre bỗng vang lên những tiếng ồn ào náo nhiệt! Ngay sau đó là tiếng khua chiêng gõ trống rộn rã, vang dội truyền vào! Lương Quảng vội vàng đứng dậy nhìn ra ngoài, chỉ thấy ngoài hàng rào tre, không ít tá điền và đồng bộc đang lũ lượt kéo đến, bên ngoài sân nhỏ người chen chân chúc vô cùng đông đúc! Có một người đang nhô đầu lên ngoài hàng rào, vẫy tay gọi lớn, chính là Lý Phương! Lương Quảng dặn Quỳ Nô mau chóng thu dọn mâm bát, rồi quệt miệng bước nhanh ra đón. Lương Sao có chút căng thẳng đứng trước cửa nhà chính, không biết đã xảy ra chuyện gì.